180px-Johann_Sebastian_Bach.jpg

zondag  11 oktober  19.30 uur

BWV 48  "Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen"

We hebben onze cantates toch weer opgestart! Wel met een streng protocol: een beperkt aantal zitplaatsen, op 1,5 meter afstand van elkaar (behalve voor familieleden), begeleiding bij binnenkomen en verlaten van de kerk, en alle gebruikelijke zorgvuldigheids-eisen (geen handenschudden; hoesten in elleboog; etc.). De kerk wordt vooraf grondig geventileerd. We zullen het nu ook zonder drankjes na afloop moeten doen. Sober dus, maar we genieten weer van het werk van onze grote Bach. N.B. reserveren is noodzakelijk, op https://bachcantate.eventbrite.nl .

Nu staat cantate BWV 48 op ons programma: "Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen". Wel veel kommer en kwel… maar Bach geeft daar ook nu weer op schitterende wijze vorm aan! De tekst komt uit de brief van Paulus aan de vroege christenen in Rome, waarin hij de tweestrijd beschrijft van de ziel die wel het goede wil doen maar gevangen is in een lichaam dat het kwade zoekt: “Wer wird mich erlösen vom Leibe dieses Todes?”

Dat is de wanhopige uitroep van de telkens elkaar opvolgende stemmen van het koor in het openingsdeel. En dat gebeurt tegen de achtergrond van een heel andere, maar ook voortdurend klagend herhaalde, melodie in het orkest. En door dat alles heen speelt de trompet de koraalmelodie: “Mein Jesu Christ, ich schrei zu dir”. En als je goed luistert, hoor je ook nog van de hobo telkens diezelfde melodie, maar dan een kwart lager, in canon volgen. Eigenlijk bepaalt zo de koraalmelodie, die we straks zullen kennen van het slotkoraal, de hele structuur van dit openingsdeel, een compositorisch hoogstandje!

De alt, als verpersoonlijking van de gelovige ziel, sluit zich in recitatief 2 hierbij helemaal aan, en dat doet ook de gemeente in het daaropvolgende koraal 3. Maar dan smeekt de alt hoopvol in aria 4 samen met de hobo: laat als het moet mijn lichaam lijden, maar red in elk geval mijn ziel! Het is de tenor die vervolgens in recitatief 5 de bijbelse boodschap vertolkt dat Jezus niet alleen de ziel maar ook het lichaam zal redden. En in een speels-dansante aria 6 met hobo en alle strijkers bevestigt hij nu zijn geloof. Een bevrijdend slotkoraal 7 nodigt ons uit om daarmee in te stemmen.

 

Tot slot: op 14 juni hebben we Bachs prachtige Magnificat toegankelijk gemaakt via de link https://youtu.be/g8DcYSLuumk . Die link is nog open. Daarin beleef je het Magnificat mee, gedeeltelijk in onze eigen uitvoering van 2017 en gedeeltelijk in een mooie andere uitvoering, wel met uitleg en vergezeld van wisselende beelden.